ИЛМ КИТОБ ЎҚИШ БИЛАН ЗИЁДА БЎЛАДИ

Илм инсон камолотининг энг муҳим омилларидан бири ҳисобланади. Айниқса, китоб ўқиш орқали билимни ошириш инсон тафаккурини кенгайтиради, маънавий дунёсини бойитади. Исломда илм олишга алоҳида эътибор қаратилган бўлиб, Қуръони каримнинг илк нозил бўлган оятларида инсонни ўқишга, ўрганишга ундовчи даъват мавжуд.

Ислом тарихига назар ташлайдиган бўлсак, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга нозил қилинган дастлабки ваҳий “Иқро” – “ўқи” сўзи билан бошланган. Бу эса илм олишнинг инсон ҳаётидаги беқиёс ўрнини кўрсатади.

Алақ сурасининг 1–5-оятларида инсоннинг яратилиш босқичи ва унга илм берилиш жараёни баён этилган. Оятларда “ўқи” сўзининг икки бор такрорланиши бежиз эмас. Биринчи такрор инсоннинг оддий ва заиф яратилганини эслатади, иккинчи такрор эса илм орқали инсоннинг шараф ва мартабага эришишини ифодалайди.

Демак, илм инсонни оддийликдан юксакликка олиб чиқадиган асосий воситадир.

Илм олишнинг энг самарали йўлларидан бири – бу китоб ўқишдир. Китоб инсон тафаккурини ривожлантиради, дунёқарашини кенгайтиради ва мустақил фикрлаш қобилиятини шакллантиради.

Таом инсон танаси учун зарур бўлса, мутолаа инсоннинг руҳий ва ақлий озуқасидир. Шу боис китоб ўқиш жараёни инсон камолоти учун муҳим омил сифатида қаралади.

Бугунги кунда ахборот технологияларининг жадал ривожланиши натижасида китоб ўқишга бўлган қизиқиш айрим ҳолларда сусайиб бормоқда. Кўплаб инсонлар вақтини ижтимоий тармоқларда ўтказиб, мутолаа қилишни эътибордан четда қолдирмоқда.

Натижада, чуқур фикрлаш, таҳлил қилиш ва мустақил қарор қабул қилиш қобилиятлари заифлашиб бориши мумкин. Шу жиҳатдан китобхонлик маданиятини ривожлантириш долзарб масалалардан бири ҳисобланади.

Ривожланган давлатлар тажрибаси шуни кўрсатадики, китобхонлик даражаси юқори бўлган жамиятлар илм-фан ва технология соҳаларида ҳам етакчи ўринда туради. Айрим Европа мамлакатларида бир инсон йилига ўртача 30–35 та китоб ўқиши бунинг яққол мисолидир.

Бу эса уларнинг интеллектуал салоҳияти юқори бўлишига ва глобал тараққиётда етакчи ўринларни эгаллашига хизмат қилади.

Ёшларни китоб ўқишга жалб этишда энг муҳим омил – бу шахсий намуна ҳисобланади. Агар ота-оналар ва устозлар мунтазам мутолаа билан шуғулланса, ёшлар ҳам уларга эргашади.

Буюк аллома Имом Бухорий каби аждодларимиз илм орқали дунёга танилган. Уларнинг меросига муносиб бўлиш учун бугунги авлод ҳам илм олишга жиддий эътибор қаратиши лозим.

Хулоса қилиб айтганда, илм китоб ўқиш орқали зиёда бўлади. Мутолаа инсонни маънавий ва интеллектуал жиҳатдан бойитади, жамият тараққиётига хизмат қилади.

Шу боис ҳар бир инсон китоб ўқишни кундалик ҳаётининг ажралмас қисмига айлантириши, ёш авлодни ҳам илмга ундаши зарур. Зеро, илмли жамият – бу келажаги порлоқ жамиятдир.

Имомиддин Бобоқулов – Маънавий-маърифий ишлар бўйича директор ўринбосари

“Имом Термизий” ЎМИТМ матбуот хизмати